ÜCRETSİZ TÜRKÇE EĞİTİM NOTLARI · BAŞLANGIÇ
Siemens PLC Eğitimi: TIA Portal ve S7-1200/1500 Örnekleri
Siemens S7-1200 ve S7-1500 PLC eğitimi: TIA Portal, I/Q/M/DB adresleme, başlat-durdur, TON zamanlayıcı ve analog ölçekleme. Türkçe PDF eğitim notları.
Bu içerikler başlangıç eğitimidir. Örnekleri önce simülasyonda veya düşük gerilimli eğitim düzeneğinde deneyin. Standart PLC programındaki durdurma mantığı, acil durdurma veya makine güvenliği devresinin yerine geçmez. Adresler, komutlar ve zaman tabanları CPU ve modül modeline göre doğrulanmalıdır.
1. TIA Portal ile İlk Proje
Siemens S7-1200 ve S7-1500 için donanım modeli, firmware ve TIA Portal sürümünün birlikte uyumlu olması gerekir. Bu rehber genel çalışma sırasını açıklar; menü adları ve desteklenen işlevler sürüme göre değişebilir.
- Yeni proje oluşturun; CPU ve modüllerin tam sipariş numarasını seçin.
- Donanım yapılandırmasını ve gerekli bağlantı ayarlarını kontrol edin.
- PLC tags tablosunda giriş, çıkış ve yardımcı değişkenleri tanımlayın.
- OB1 içinde eğitim ağlarını oluşturun ve derleyin.
- Uyumlu S7-PLCSIM sürümüyle desteklenen işlevleri deneyin.
- Donanıma yüklemeden önce mevcut proje, konfigürasyon ve parametreleri yedekleyin.
Adresleme: I, Q, M ve DB
| Örnek | Anlamı | Eğitimde kullanım |
|---|---|---|
| %I0.0 | Dijital giriş biti | Start |
| %I0.1 | Dijital giriş biti | Stop izin |
| %Q0.0 | Dijital çıkış biti | Eğitim lambası |
| %M0.0 | Yardımcı bellek biti | Çalışma isteği |
| DB değişkeni | Veri bloğu alanı | Parametre / ölçüm |
| %IW64 | Giriş word örneği | Yalnızca atanmışsa analog |
Giriş ve çıkış başlangıç adresleri donanım yapılandırmasından okunur; %IW64 her sistem için sabit analog adres değildir. BOOL, INT, DINT ve REAL farklı veri türleridir. Optimize edilmiş veri bloklarında sembolik değişkenleri kullanın; DB.DBW gibi mutlak adresler için blok ayarları ve erişim koşulları ayrıca değerlendirilir.
2. Başlat–Durdur ve TON Uygulaması
Örnek 1: Girişle eğitim lambası
Start (%I0.0) ve Lamba (%Q0.0) için BOOL etiketler tanımlayın. OB1’de LAD ağına Start kontağı ve Lamba bobini yerleştirin. Start=0 iken Lamba=0, Start=1 iken Lamba=1 olmalıdır.
Örnek 2: Mühürleme
Start = %I0.0, StopIzin = %I0.1, Calisma = %M0.0. StopIzin, stop butonuna basılmadığında 1 olsun. Mantık: Calisma = StopIzin VE (Start VEYA Calisma). LAD ağında StopIzin seri, Start ve Calisma paralel kontaklar olarak kullanılır. Sonraki ağda Calisma, Lamba çıkışını sürer. Eğitimde Calisma’yı kalıcı yapmayın.
| Deneme | Beklenen sonuç |
|---|---|
| Start’a bas, StopIzin=1 | Calisma ve Lamba açık |
| Start’ı bırak | Lamba açık kalır |
| StopIzin=0 yap | Calisma ve Lamba kapanır |
| Start ve Stop birlikte | Stop öncelikli |
Örnek 3: TON ile 3 saniye gecikme
TIA Portal’da bir TON IEC zamanlayıcısı ekleyin ve kendi instance verisini oluşturun. IN girişini Calisma’ya, PT girişini T#3s değerine bağlayın. Zamanlayıcı Q çıkışını eğitim lambasının izin mantığında kullanın. IN sürekli 1 kaldığında süre dolunca Q=1 olur; IN=0 olduğunda birikimsiz TON’un süresi ve Q çıkışı sıfırlanır. ET geçen süreyi izlemek için kullanılabilir.
Aynı zamanlayıcı instance verisini bağımsız iki görev için paylaşmayın. Önce derleyin, sonra online izleme veya simülasyonda IN, PT, ET ve Q değerlerini birlikte takip edin.
3. Analog Ölçekleme ve Uygulama Kontrolü
Analog kanalın ölçüm türünü, ham aralığını ve adresini modül dokümantasyonundan doğrulayın. 0–10 V ve 4–20 mA yapılandırmaları aynı sensör değerlendirmesi olarak kabul edilmemelidir. Bu eğitim, bütün modüller için tek bir ham değer sabiti önermez.
Mühendislik değeri = (Ham değer - Ham alt sınır) / (Ham üst sınır - Ham alt sınır) × (Ölçek üst sınırı - Ölçek alt sınırı) + Ölçek alt sınırı
Hesaplama alıştırması: ham sınırlar 0–10000, fiziksel aralık 0–5 metre ise ham 2500 değeri 1,25 metre verir. Bu, formülün anlaşılması için seçilmiş bir aralıktır. Gerçek kanalda doğrulanmış ham sınırları kullanın.
TIA Portal’da desteklenen NORM_X ve SCALE_X komutlarıyla önce ham değeri normalize edip sonra fiziksel aralığa çevirebilirsiniz. Giriş/çıkış veri türlerini ve sınır değerlerini kontrol edin. Ölçüm hattı hatası ve aralık dışı durumlar ayrı ele alınmalıdır.
- Donanım adresleri ve etiket veri türleri doğru mu?
- Stop önceliği ve yeniden başlama davranışı beklendiği gibi mi?
- TON her çalışma çevriminde doğru instance ile çağrılıyor mu?
- Analog alt, orta ve üst sınır sonuçları doğru mu?
- HMI değişkeni doğru PLC etiketine bağlandı mı?
Kendinizi Deneyin
Alıştırma: Çalışma isteği geldiğinde lambayı 3 saniye geciktirin; Stop geldiğinde hemen kapatın. Çözüm yaklaşımı: mühürleme ağı → TON(IN=Calisma, PT=T#3s) → Lamba = Calisma VE TON.Q. Stop, Calisma’yı kaldırınca zamanlayıcı ve çıkış sıfırlanmalıdır. Bu doküman öğretici nottur; hazır TIA Portal arşivi değildir.
Resmi Eğitim ve Doküman Kaynakları
Üretici dokümanları İngilizce olabilir. Bazı indirmeler üretici hesabı veya lisans gerektirebilir.